Dimbare verlichting geeft je de flexibiliteit om de sfeer aan te passen aan het moment. Fel licht voor werken, zacht licht voor ontspannen. Maar dimmen van LED verlichting werkt anders dan bij oude gloeilampen. Niet elke LED is dimbaar en niet elke dimmer werkt met LED. Zo kies je de juiste combinatie.
Niet elke LED lamp is dimbaar
Controleer altijd of een LED lamp dimbaar is voordat je hem koopt. Op de verpakking staat een dimbaar-symbool of de tekst "dimmable". Niet-dimbare LED lampen kun je niet dimmen, ook niet met de beste dimmer. Ze zullen flikkeren, brommen of helemaal niet werken. Dimbare LED lampen hebben speciale elektronica ingebouwd die het dimmen mogelijk maakt. Deze lampen zijn iets duurder dan niet-dimbare versies, maar de investering is het waard als je flexibel licht wilt.
Fase-afsnijding dimmers voor LED
Oude gloeilamp dimmers werken vaak niet goed met LED verlichting. Ze veroorzaken flikkering, brommen of een beperkt dimbereik. Voor LED heb je een speciale LED dimmer nodig, meestal een fase-afsnijding dimmer. Deze dimmers zijn ontworpen voor het lage vermogen van LED lampen. Er zijn twee typen: leading edge (fase-aansnijding) en trailing edge (fase-afsnijding). Voor LED werkt trailing edge het beste. Controleer of de dimmer geschikt is voor LED en of het minimale en maximale vermogen past bij je lampen. Een dimmer voor 5-150W werkt niet met één 3W LED lamp.
Minimaal vermogen en aantal lampen
Elke dimmer heeft een minimaal en maximaal vermogen. Voor LED is het minimale vermogen belangrijk. Een dimmer met minimaal 40W werkt niet goed met drie LED lampen van 5W (totaal 15W). De dimmer heeft te weinig belasting en zal flikkeren. Oplossing: gebruik meer lampen om boven het minimale vermogen te komen, of kies een dimmer met lager minimaal vermogen (bijvoorbeeld 5W). Het maximale vermogen is zelden een probleem bij LED, want LED verbruikt zo weinig. Een dimmer van 400W kan gemakkelijk 40 LED lampen van 10W aan (totaal 400W).
Flikkering en brommen voorkomen
Flikkering bij dimmen komt vaak door incompatibiliteit tussen dimmer en lamp. Controleer of beide geschikt zijn voor elkaar. Sommige LED lampen zijn "universeel dimbaar" en werken met de meeste dimmers, andere vereisen specifieke dimmers. Brommen komt vaak van de dimmer zelf, niet van de lamp. Kies een kwalitatieve LED dimmer van een bekend merk. Zit de dimmer in een metalen inbouwdoos? Dit kan brommen versterken. Een plastic inbouwdoos of een andere montagelocatie kan helpen. Flikkering bij lage dimstand is normaal bij sommige combinaties, dit los je op door niet helemaal naar de laagste stand te dimmen.
Dimbare LED strips en panelen
LED strips en panelen dim je anders dan losse lampen. LED strips vereisen een dimbare driver of controller. Sluit de strip aan op een dimbare LED driver en dim deze met een speciale LED strip dimmer of draadloze afstandsbediening. Voor RGB strips gebruik je een RGB controller met dimfunctie. LED panelen zijn vaak dimbaar via DALI (professioneel) of 1-10V dimming (semi-professioneel). Voor thuisgebruik zijn er ook LED panelen die werken met standaard fase-afsnijding dimmers. Controleer altijd de specificaties voordat je koopt. Dimbare LED verlichting geeft je volledige controle over de sfeer in je ruimte, mits je de juiste combinatie van lamp en dimmer kiest.
