Sinds 2021 heeft verlichting een nieuw energielabel. De oude schaal van A++ tot E is vervangen door een eenvoudigere schaal van A tot G. Maar waarom scoren LED lampen die vroeger A++ hadden nu vaak C of D? Is LED minder energiezuinig geworden? Nee, de meetlat is strenger geworden.
Nieuwe schaal, strengere eisen
De oude energielabels waren verwarrend met A+, A++ en A+++. Bijna alle LED lampen hadden A+ of hoger, waardoor het label weinig onderscheidend vermogen had. De nieuwe schaal van A tot G is opnieuw ingedeeld met veel strengere eisen. Label A is nu gereserveerd voor de allerefficiëntste verlichting, en zelfs de beste LED lampen scoren vaak B, C of D. Dit betekent niet dat LED slechter is geworden, maar dat de lat hoger ligt. Gloeilampen en halogeenlampen scoren nu F of G en zijn praktisch verboden. LED blijft veruit de meest energiezuinige keuze.
Wat betekenen de labels
Label A: de meest efficiënte verlichting, vaak alleen bereikbaar door innovatieve LED technologie. Label B en C: zeer energiezuinige LED verlichting, de meeste kwalitatieve LED lampen zitten hier. Label D en E: energiezuinige LED verlichting, nog steeds veel zuiniger dan oude verlichting. Label F en G: inefficiënte verlichting zoals halogeenlampen en gloeilampen, deze mag je niet meer verkopen (met enkele uitzonderingen). Kijk niet alleen naar de letter, maar ook naar het werkelijke verbruik in Watt en de lichtopbrengst in lumen.
Lumen per Watt: de echte maatstaf
De efficiëntie van verlichting meet je in lumen per Watt. Hoe meer lumen een lamp geeft per Watt verbruik, hoe efficiënter. Een goede LED lamp geeft 100-150 lumen per Watt. Een gloeilamp geeft slechts 10-15 lumen per Watt. Een LED lamp van 10W met 1200 lumen geeft dus 120 lumen per Watt en is zeer efficiënt. Een halogeenlamp van 50W met 800 lumen geeft slechts 16 lumen per Watt en is inefficiënt. Vergelijk altijd lumen per Watt bij het kiezen van verlichting, niet alleen de letter op het energielabel.
Besparing berekenen
Een LED lamp van 10W die een gloeilamp van 60W vervangt bespaart 50W per uur. Bij 1000 branduren per jaar (ongeveer 3 uur per dag) bespaar je 50 kWh per jaar. Met een stroomprijs van €0,40 per kWh bespaar je €20 per jaar per lamp. Heb je 10 lampen in huis? Dan bespaar je €200 per jaar. De investering in LED lampen verdient zich binnen 1 jaar terug. LED lampen gaan bovendien 15-25 jaar mee, terwijl gloeilampen elk jaar vervangen moeten worden. De totale besparing over de levensduur is enorm.
Let op meer dan alleen energie
Naast het energielabel zijn er meer factoren belangrijk bij het kiezen van verlichting. De kleurtemperatuur (warmwit, koelwit of daglichtwit) bepaalt de sfeer. De kleurweergave-index (CRI of Ra) bepaalt hoe natuurlijk kleuren eruit zien, kies minimaal Ra 80, liefst Ra 90+. De dimbaar-heid is belangrijk als je flexibel licht wilt. De levensduur in uren bepaalt hoe lang de lamp meegaat. Het energielabel is een handige indicatie, maar kijk naar het totaalplaatje. LED verlichting met label C of D is nog steeds de meest energiezuinige, duurzame en kostenbesparende keuze voor 2026 en verder.
