Zamontowałeś nowe panele LED. Dają wystarczająco dużo światła, ale po godzinie przed ekranem pieką Cię oczy i zaczyna boleć głowa. Wtedy problemem często nie jest za mało światła, lecz olśnienie. I właśnie tego dotyczy wartość UGR. Teraz, gdy wieczorem wcześniej robi się ciemno i częściej pracujesz przy sztucznym świetle, szczególnie warto to zrozumieć. W tym poradniku wyjaśniam, czym jest UGR, jakiej wartości potrzebujesz w danym pomieszczeniu, czym różni się UGR<19 od UGR<22 i na co zwracać uwagę przy zakupie oświetlenia LED.
W skrócie
- UGR: to skrót od Unified Glare Rating (ujednolicony wskaźnik olśnienia). Określa, jak duże olśnienie powoduje oświetlenie w pomieszczeniu. Im niższa liczba, tym mniejszy dyskomfort.
- Biuro i praca przy monitorze: wybierz UGR<19. Do prac kreślarskich wartość orientacyjna jest jeszcze niższa, UGR<16.
- Wejście i przestrzenie ogólne: tam UGR<22 w zupełności wystarczy. Dla magazynów, schodów i archiwów wartość orientacyjna to UGR<25, dla korytarzy UGR<28.
- To nie to samo co lumeny: lampa z dużą liczbą lumenów może być przyjemna albo oślepiająca. Różnicę robią osłona i rozmieszczenie.
- Przy zakupie sprawdź: wartość UGR, dyfuzor i to, czy panel nie migocze.
Przejdź od razu do:
Czym jest UGR?
UGR to skrót od Unified Glare Rating. To liczba, która określa, jak duże uciążliwe olśnienie powoduje instalacja oświetleniowa w pomieszczeniu. Olśnienie pojawia się, gdy oczom przeszkadzają zbyt jasne punkty świetlne w polu widzenia albo odbicia na ekranie lub blacie roboczym. Widzisz mniej ostro, mrużysz oczy i po pewnym czasie robisz się zmęczony.
Im niżej, tym lepiej
Niski UGR oznacza małe olśnienie. Wartość poniżej 15 daje najmniejsze olśnienie, a w praktyce większość wartości mieści się między 15 a 30. Oprawa z UGR<19 oślepia więc wyraźnie mniej niż oprawa z UGR<25.
Co oznacza znak < (mniejszy niż)?
Przy panelach LED często widzisz oznaczenie UGR<19 lub UGR<22. Oznacza to, że obliczona wartość pozostaje poniżej tej liczby. Panel z UGR<19 spełnia więc wymóg dla biur, a panel z UGR<22 wymóg na przykład dla strefy wejściowej.
Wskazówka, a nie gwarancja dla Twojego pomieszczenia
UGR podawany przez producenta jest obliczony dla sytuacji standardowej. W Twoim pomieszczeniu rzeczywista wartość może wyjść nieco inaczej ze względu na wymiary, wysokość sufitu, kolor ścian i miejsce, w którym siedzisz. Traktuj więc tę wartość jako wiarygodne porównanie między lampami i rozmieszczaj je z głową (zobacz wskazówki poniżej).
Jakiego UGR potrzebujesz? Wartości orientacyjne
Wartości orientacyjne podaje norma NEN-EN 12464-1, europejska norma dotycząca oświetlenia miejsc pracy we wnętrzach. Tak wygląda to dla typowych pomieszczeń:
| Pomieszczenie | Wartość orientacyjna |
|---|---|
| Kreślarnia, rysunek techniczny | UGR<16 |
| Biuro, praca przy monitorze | UGR<19 |
| Wejście i recepcja | UGR<22 |
| Magazyn, archiwum, schody i windy | UGR<25 |
| Korytarze i ciągi komunikacyjne | UGR<28 |
| Warsztat i produkcja | Zależy od pracy: im bardziej precyzyjna praca, tym niższa wartość |
Co wpływa na UGR lampy?
UGR nie jest cechą samego źródła światła. Chodzi o całą oprawę i pomieszczenie. Oto czynniki, które mają największe znaczenie:
Dyfuzor
Dobry dyfuzor rozprasza światło na większej powierzchni, dzięki czemu nie ma rażących punktów świetlnych. Panele z dyfuzorem pryzmatycznym lub opalowym oślepiają więc znacznie mniej niż goły chip LED czy odsłonięty reflektorek.
Luminancja powierzchni
Liczy się nie tylko liczba lumenów, ale też to, ile światła wychodzi z małej powierzchni. Dużo lumenów z małej powierzchni jest rażące i uciążliwe, te same lumeny z dużego panelu są łagodniejsze. Co oznacza lumen, przeczytasz w artykule Co to jest lumen?.
Montaż i kąt patrzenia
Panel osadzony równo z sufitem jest pod kątem mniej widoczny niż oprawa wisząca. Olśnienie zależy też od tego, jak patrzysz na światło: bezpośrednio pod lampą go nie widzisz, z drugiego końca pomieszczenia już tak.
Samo pomieszczenie
Jasne, matowe ściany i jasny sufit lepiej rozpraszają światło. Błyszczące podłogi, szklane ściany i lśniące biurka odbijają natomiast światło prosto w Twoje oczy.
Jak wybrać odpowiednie oświetlenie LED w pięciu krokach
1. Określ, co robisz w pomieszczeniu
Jeśli godzinami pracujesz przy monitorze, potrzebujesz UGR<19. Jeśli to wejście, hol lub magazyn, wyższa wartość jest do przyjęcia.
2. Wybierz odpowiedni UGR
Skorzystaj z tabeli powyżej. Jeśli chcesz mieć dodatkowy zapas, wybierz wartość niższą niż wymagana. Panel z UGR<19 możesz stosować wszędzie tam, gdzie wystarcza UGR<22, ale nie odwrotnie.
3. Określ, ile światła potrzebujesz
Do pracy biurowej przyjmuje się zwykle około 500 luksów na płaszczyźnie roboczej. Ile paneli potrzebujesz, zależy od powierzchni i liczby lumenów na panel. Przykład obliczeń znajdziesz w artykule Co to jest lumen? Lumeny, waty i luksy prosto wyjaśnione.
4. Wybierz barwę światła
Do biura typowym wyborem jest biały chłodny 4000K: jasny i neutralny. 5000K i 6000K są ostrzejsze i pasują do warsztatów i pomieszczeń technicznych. Zobacz Temperatura barwowa LED.
5. Sprawdź brak migotania i oddawanie barw
Lampa, która nie oślepia, ale migocze, nadal męczy. Wybierz panel bez migotania z dobrym oddawaniem barw (CRI 80 lub wyższym). Więcej o migotaniu przeczytasz w artykule Rozwiązywanie problemów z oświetleniem LED.
Jaki UGR w danym pomieszczeniu? Mój wybór
Biuro i praca przy monitorze: UGR<19
Do biura, gabinetu lub sali konferencyjnej wybierz panel z UGR<19. Mam je w rozmiarze 60x60 cm w wersji biały chłodny 5000K i biały dzienny 6000K, 5000 lumenów (25W/18W), w kartonie po 8 sztuk za € 339,95. To około € 42,50 za panel. Jeśli masz sufit z nieco większymi polami, dostępna jest też wersja 62x62 cm (€ 364,95 za karton 8 sztuk).
Długie, wąskie pomieszczenia: panel 30x120 cm
Jeśli lepiej pasuje do Twojego sufitu lub korytarza, wybierz panel LED 30x120 cm, UGR<19, biały chłodny 4000K (€ 364,95 za karton 8 sztuk). To temperatura barwowa najczęściej wybierana do biur. Dostępny także w wersji 5000K i 6000K.
Wejście, sklep i przestrzenie ogólne: UGR<22
Tam, gdzie nikt nie siedzi godzinami przed ekranem, UGR<22 wystarczy i obniża cenę. Na przykład panel LED 60x60 cm, 36W, 3960 lumenów, biały chłodny 4000K (€ 159,95 za karton 8 sztuk, czyli około € 20 za panel) lub energooszczędna wersja 28W z 4200 lumenami (€ 179,95 za karton 8 sztuk).
Warsztat, magazyn i hala
Tutaj lampy wiszą wyżej, a wymagania są często mniej rygorystyczne, ale precyzyjna praca wymaga spokojnego światła. Zajrzyj do kategorii Lampy LED high bay i przeczytaj Oświetlenie LED w warsztacie: ile luksów i jakie lampy? oraz Profesjonalne oświetlenie LED do hali, magazynu, biura i na teren.
Biuro w domu
Jeśli w domu dużo pracujesz przy monitorze, obowiązują te same zasady co w biurze: wybierz UGR<19 i rozmieść światło z głową. Zobacz Oświetlenie biurka do pracy zdalnej oraz kolekcję Oświetlenie LED do biura. Jeśli potrzebujesz tylko jednego lub dwóch paneli, napisz do mnie, a pomogę Ci wybrać.
Rozmieszczenie: jak uniknąć olśnienia
Nawet przy niskim UGR złe miejsce montażu może nadal przeszkadzać. Te zasady pomagają:
Nie wieszaj światła tuż nad ekranem ani za nim
Światło odbija się wtedy w monitorze. Umieszczaj panele raczej obok i nad stanowiskiem pracy, w rzędach równoległych do kierunku patrzenia.
Ustaw ekran prostopadle do okna
Światło dzienne i sztuczne jednocześnie szybko powodują odbicia. Ekran ustawiony prostopadle do okna najmniej na tym cierpi.
Wybieraj matowe powierzchnie
Matowy blat biurka i matowe ściany sprawiają, że światło pozostaje miękkie. Połysk tworzy plamy światła.
Rozłóż światło na więcej opraw
Lepiej kilka paneli o średniej jasności niż jeden bardzo jasny punkt. Dzięki temu oświetlenie jest równomierne i nie ma ciemnych kątów.
Częste błędy
Kupowanie wyłącznie według lumenów
Panel z dużą liczbą lumenów i słabym dyfuzorem jest rażący, a nie przyjemny. Zwracaj też uwagę na wartość UGR.
UGR<22 w biurze z pracą przy monitorze
UGR<22 wystarcza w strefie wejściowej, ale nie w biurze. Tam wybierz UGR<19.
Odsłonięte reflektorki i gołe żarówki na wysokości oczu
Reflektorki bez osłony to najbardziej znana przyczyna olśnienia. Jak prawidłowo rozmieścić reflektorki, przeczytasz w artykule Rozmieszczanie reflektorków LED.
Wymiana starej oprawy świetlówkowej bez zwracania uwagi na osłonę
Tuby LED w starej oprawie bez dobrej osłony szybko oślepiają. Panel LED jest często lepszym zamiennikiem. Zobacz Wymiana świetlówek na LED.
📩 Więcej porad o LED w Twojej skrzynce?
Zapisz się, a od razu otrzymasz 5% rabatu powitalnego na swoją skrzynkę. Potem od czasu do czasu wyślę Ci nową poradę o LED. Wypisać się możesz w każdej chwili.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza UGR?
Czym różni się UGR<19 od UGR<22?
Jakiego UGR potrzebuję do biura w domu?
Czy niższy UGR jest zawsze lepszy?
Czy UGR ma coś wspólnego z lumenami?
Gdzie znajdę wartość UGR lampy?
Czy UGR jest wymagany prawnie?
Jaka barwa światła pasuje do niskiego UGR?
Pozdrawiam,
Bas / LEDPLANET.NL